20 tysięcy negatywów trafiło do instytucji z Lublina
Do Lublina przekazano wyjątkowy zbiór fotografii, który stanowi jedno z najcenniejszych uzupełnień lokalnych archiwów ostatnich lat. Ośrodek Brama Grodzka – Teatr NN poinformował o pozyskaniu kolekcji liczącej około 20 tysięcy klatek negatywów autorstwa Jana Edwarda Trembeckiego – jednego z najważniejszych dokumentalistów powojennego miasta.
Chodzi o dorobek fotografa, który przez kilkadziesiąt lat rejestrował codzienne życie Lublina, tworząc zapis rzeczywistości widzianej z poziomu ulicy.
Fotograf codzienności
Jan Edward Trembecki (1934–2017) przez większość swojej kariery zawodowej związany był z Kurierem Lubelskim, gdzie pracował od 1957 roku aż do końca lat 90. Równolegle współpracował także z Centralną Agencją Fotograficzną. Był wielokrotnie nagradzany, a jego zdjęcia publikowano w prasie regionalnej i ogólnopolskiej.
Charakterystyczną cechą jego twórczości było skupienie na codzienności. Trembecki nie koncentrował się na oficjalnych wydarzeniach, lecz na zwykłych scenach: przechodniach, pracy, życiu ulicy. Fotografował targowiska, przystanki, podwórka i sytuacje, które w momencie powstania wydawały się niepozorne, a z czasem zyskały wymiar dokumentu.
Archiwum życia miasta
Do Pracowni Ikonografii trafiło około 20 tysięcy negatywów. Zbiór został przekazany przez rodzinę fotografa, która zdecydowała się powierzyć archiwum instytucji zajmującej się ochroną i popularyzacją dziedzictwa Lublina. Kolekcja stanowi rozbudowany zapis życia społecznego i obyczajowego w okresie PRL. To materiał o dużej wartości źródłowej – pokazujący miasto bez oficjalnej narracji, z perspektywy jego mieszkańców.
Wśród zachowanych fotografii mogą znajdować się zarówno kadry znane z publikacji prasowych, jak i zdjęcia dotąd nieudostępniane.
Proces opracowania i digitalizacji
Obecnie zbiór jest opracowywany i digitalizowany. Każdy negatyw wymaga zabezpieczenia, identyfikacji oraz przygotowania do archiwizacji cyfrowej. To proces czasochłonny, który może potrwać wiele miesięcy. Pierwsze efekty prac mają zostać udostępnione w najbliższym czasie. Ośrodek zapowiada stopniowe publikowanie zdigitalizowanych fotografii, co umożliwi szerszy dostęp do materiału badaczom i mieszkańcom.
Dziedzictwo utrwalone na kliszy
Trembecki pozostawił po sobie bogaty dorobek fotograficzny. Jednym z jego najbardziej znanych ujęć jest fotografia "Zamieć", przedstawiająca woźnicę próbującego wydostać zaprzęg z zaspy śnieżnej – obraz często przywoływany jako przykład jego stylu. Fotograf przez całe życie związany był z Lublinem, a jego prace tworzą spójny obraz miasta w drugiej połowie XX wieku.
Przekazanie archiwum można uznać za istotne wydarzenie dla badań nad historią lokalną. Każda z klatek stanowi fragment większej opowieści o życiu miasta i jego mieszkańców – opowieści, która wraz z postępem digitalizacji będzie stopniowo odzyskiwać swoją widoczność.
